Botdensitometrie voor vroege opsporing van osteoporose

Dr. Jonas Balduyck in gesprek met collega's aan een bureau

Osteoporose is een stille aandoening. Botverlies veroorzaakt geen pijn, tot er een breuk optreedt. Wereldwijd leidt osteoporose tot meer dan 8,9 miljoen fracturen per jaar, dat is één breuk om de drie seconden (International Osteoporosis Foundation, 2019).

Ongeveer 1 op de 3 vrouwen en 1 op de 5 mannen ouder dan 50 jaar zal een osteoporotische fractuur doormaken (International Osteoporosis Foundation, 2019).

Heupfracturen zijn bijzonder ernstig: de sterfte binnen het eerste jaar na een heupfractuur bedraagt 20–24 % bij ouderen (Bliuc et al., JAMA, 2009). 

Waarom een botdichtheidsmeting na de menopauze?

Na de menopauze daalt het oestrogeenniveau sterk. Oestrogeen beschermt het bot. Door deze hormonale verandering versnelt het botverlies aanzienlijk, vooral in de eerste 5 tot 10 jaar na de menopauze 

Vrouwen kunnen in deze periode 2-5 % botmassa per jaar verliezen (Compston et al., Lancet, 2019). Hierdoor stijgt het risico op osteopenie en osteoporose sterk.

Een DEXA-scan in Aalter bij Centrum Decleer laat toe om:

  • Uw individuele fractuurrisico te bepalen
  • Osteopenie vroegtijdig vast te stellen
  • Tijdig preventieve maatregelen te starten
  • Indien nodig medicatie te overwegen

Wat is een DEXA-scan?

Een DEXA-scan (Dual-Energy X-ray Absorptiometry) is de internationale gouden standaard voor het meten van botmineraaldichtheid (Kanis et al., Osteoporosis International, 2013).

We meten de botdichtheid ter hoogte van:

  • Lumbale wervelzuil
  • Heup

De resultaten worden weergegeven als T-score (WHO, 1994):

  • T-score ≥ -1,0 → normale botdichtheid
  • T-score tussen -1,0 en -2,5 → osteopenie
  • T-score ≤ -2,5 → osteoporose

Hoe verloopt een botdensiometrie bij Centrum Decleer?

Bij Centrum Decleer in Aalter verloopt een DEXA-onderzoek:

  • Volledig pijnloos
  • Zonder inspuiting of voorbereiding
  • In 10 à 15 minuten
  • Terwijl u comfortabel op een onderzoekstafel ligt

De scan gebruikt twee zeer lage-energie röntgenbundels om het verschil tussen bot en zacht weefsel te meten. Zo wordt nauwkeurig berekend hoeveel mineraal zich in uw bot bevindt.

Is een DEXA-scan veilig?

Ja. De stralingsdosis bedraagt gemiddeld 1 tot 10 microsievert (µSv).

Ter vergelijking: de natuurlijke achtergrondstraling bedraagt jaarlijks ongeveer 2.000–3.000 µSv (ICRP, 2007; IAEA, 2014).

Een DEXA-scan komt dus overeen met minder dan één dag natuurlijke achtergrondstraling. Het onderzoek is veilig en geschikt voor opvolging.

Preventie verlaagt het risico op breuken

Behandeling van osteoporose kan het risico op wervel- en heupfracturen met 40 tot 70 % verminderen, afhankelijk van de therapie (Cummings et al., NEJM, 2009).

Preventieve maatregelen omvatten:

  • Voldoende calcium en vitamine D
  • Kracht- en weerstandsoefeningen
  • Valpreventie
  • Indien nodig medicamenteuze behandeling